Kazakistan’ın Mangistau Yarımadası’ndaki beş kaya oyma cami ve bunlarla ilişkili kutsal peyzajlar UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı. Karar, Orta Asya’nın en özgün manevi peyzajlarından birine uluslararası statü kazandırdı.

Beş kutsal kompleks

Seri miras alanı Beket-Ata, Shopan-Ata, Karaman-Ata, Shakpak-Ata ve Sultan-Epe’yi kapsıyor. Her biri bir sufi mürşitle ilişkilendirilen alanların geçmişi 12. yüzyıldan 18. yüzyıla uzanıyor.

Yerel olarak “yeraltı camileri” diye bilinen yapılar doğal mağaralarda oluşturuldu, sarp kayalara oyuldu ya da yarı çöl arazisinin altına kazıldı. Bu mekânlarda ibadet salonları, mihraplar, tefekkür odaları, evliya mezarları, avlular, su kaynakları, kutsal ağaçlar ve ziyaret güzergâhları bulunuyor.

İnançla peyzajın buluştuğu yer

UNESCO, bu alanları İslam tasavvufunun atalara saygı, kutsal peyzajlar ve manevi önderlerin rolüyle bağlantılı daha eski uygulamaları sürdürüp dönüştürdüğü bir kültürün tanığı olarak nitelendiriyor.

Çevredeki mezarlıklar 10. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan bir dönemi kapsıyor. Beş kompleks, yüzyıllardır Mangistau ile Üstyurt Platosu’ndaki önemli ziyaretgâhlar olmayı sürdürüyor.